صفحه اصلی > مقالات > تغذيه سالم > نقش شیر در رژیم غذایی 


 

بررسی نقش شیر در رژیم غذایی







در دنیای تغذیه ورزشی و مکملهای قدرتی، هر نظريهاي ممكن است به سرعت رشد کرده و حتی سریعتر از آن، از صحنه کنار برود. بدنسازانی که مدتها در این رشته فعالیت کرده باشند، به خوبی با این موضوع آشنا هستند. بسیاری از راهکارها و دستورات غذایی و مکملی خیلی سریع وارد صحنه شده و خود را در هر گوشه و کناری جا میکنند، اما این گذشت زمان و تجربیات و شاید هزاران آزمون و آزمایش دیگر است که در نهایت مشخص میکند این موارد تازه وارد میتوانند خود را در جایگاه بالا قرار دهند یا میبایست همانند هزاران نوع دیگر، سریعاً به زباله دان علم بروند. در این میان فاکتورهای زیادی روی این امر تاثیر گذار خواهند بود. در میان مواد غذایی مختلف، شیر نیز یکی از بحث برانگیزترین مواد غذایی بوده و ضمن آنکه بسیاری از منابع علمی این ماده را سودمند میدانند، برخی از بزرگان رشته بدنسازی نظیر آرنولد شوارتزنگر، این ماده را تنها برای دوران کودکی و رشد اطفال مفید دانستهاند!

قطعاً تا به امروز با مواردی نظیر فواید عظیم رژیمهای کم کربوهیدرات، بهبود سلامتی با مصرف روغن ماهی حاوی امگا 3 و مصرف روزانه میوهها و سبزیجات آشنا شدهاید. در نگاه اول، تمامی این موارد میتوانند برای بدن فواید بسیاری داشته باشد و هر کسی را به سمت سلامتی و همچنین هدف بدنسازیشان، سوق دهد. اما حقیقت اینجاست که این قبیل مواد تنها در حاشیه علم مفید بوده وبرخی از مردم ممکن است با مصرف آنها نتوانند نتیجه مثبتی بگیرند. در واقع، شیر هم یکی از این موارد است.

فراتر از نشانه ها
اما این ماده سفید رنگ حیاتی دقیقاً از چه موادی تشکیل شده است و میتواند در بدن چه فعالیتهایی را کنترل کند؟ شیر به طور عمده از ماده کربوهیدراتی لاکتوز تشکیل شده و با ساختاری دی ساکاریدی از شکرهای ساده گلوکوزی و گالاکتوزی ساخته شده است. مردم و ورزشکاران از روز اول به خاطر پروتئینها و کربوهیدراتهای خوب این محصول، آنرا نوشیدنی مفید و تاثیرگذاری شناختهاند. این مواد غنی را میتوان با استفاده از آزمایشات گسترده نیز رصد کرد.
یک لیوان شیر خود مکملی است که همه 8 نوع آمینو اسید ضروری را در خود گنجانده و میتواند یکی از بهترین مواد مصرفی برای ساعات بعدی یک جلسه تمرینی سنگین باشد. جالب است بدانید که در برخی از مطالعات، محققان به این نتیجه رسیده اند که یک لیوان شیر کاکائو میتواند حتی موثرتر از مکملهای پس از تمرین، روی ریکاوری و رشد تاثیر مثبت بگذارد. اگرچه این ادعاها چندان اثرگذار نیستند، اما به جرات میتوان گفت که بسیاری از بدنسازان سخت کوش، شیر را به عنوان ماده مصرفی خود برای جلسه پس از تمرین تلقی میکنند.
زمانی که به فاکتور میزان چربیهای موجود در شیر نگاهی بیاندازید، به این نتیجه میرسید که دو سوم چربی موجود در شیر از نوع چربیهای اشباع شده است، چربیهایی که قدرت افزایش هورمونهای عضله ساز را دارا میباشند. از این رو میتوان پذیرفت که ما با نوشیدنیاي رو به رو هستیم که میتوان با استفاده از آن، هم پروتئینهای ضروری را دریافت کرد و هم روی رشد خالص عضلات و تعادل مثبت پروتئینی حساب باز کرد. تمامی این شواهد میتواند پر فایده بودن این ماده را نشان دهد، اما نباید سریع نتیجهگیری کرد.

شیر و بدن شما
زمانی که نوبت به استفاده از شیر در رژیمهای چربی سوزی میرسد، اغلب مربیان و متخصصان رشته تغذیه معتقدند میبایست روی عملکرد میکرو مواد غذایی موجود در شیر تمرکز بیشتری داشت. به طور معمول شیرهای بی چربی را بهترین نوع شیر در این بازه زمانی دانستهاند، چرا که در یک لیوان شیر کمچربی میزان 12 کربوهیدرات و 8 گرم پروتئین وجود دارد. نبود چربیها خود موضوع مهمی است، اما نباید چشم از کربوهیدراتها برداشت.
تا زمانی که ریز مغذیهای موجود در شیر مطابق با اهداف اصلی شما مصرف گردند، میتوانند منابع خوبی برای دریافت آنها باشند و ضرری به برنامه کالریک و کربوهیدراتی شما وارد نمیکنند. تئوری محبوب اغلب بدنسازان این است که میبایست کل دریافتی روزانه را محاسبه کرد و آن را در میان مواد غذایی مختلف پخش نمود، اما چون کربوهیدرات این محصول نسبتا بالاست، میبایست با دقت خوبی در دوره کات مصرف گردد.
اما تئوری اینجا به پایان نمیرسد و میبایست روی عملکرد شیر در بدن مطالعه بیشتری داشت. یکی از مهمترین مواردی که تاثیرگذاری شیر روی بدن را شامل میگردد، موضوع تحمل لاکتوز توسط سیستمهای گوارشی انسانهاست. برخی از افراد بعد از مصرف شیر احساس خوبی نداشته با نفخ شکمی، خستگی یا دیگر حالات منفی رو به رو میشوند. لاکتوز خود یکی از مهمترین کربوهیدراتهای موجود در شیر بوده و در برخی از موارد هضم آن توسط بدن کار دشواری است. تمامی نوزادان در ابتدای سنین رشد میتوانند این ماده را به خوبی هضم کنند، چرا که آنزیم لازم برای هضم این ماده در بدن آنها وجود دارد، اما همانطور که سن بالاتر میرود، سطح این آنزیم مخصوص در سیستم گوارشی کاهش یافته و به ناچار با مصرف شیر، حالات بدی در بدن رخ خواهد داد.
برای اینکه متوجه شوید آیا این موضوع در بدن شما نیز صادق بوده یا خیر میتوانید آزمایش سادهای انجام دهید، کافی است یک لیوان شیر نوشیده و تاثیرات آن را روی بدن خود به دقت مشاهده کرده و یادداشت کنید، روز بعد کمی پنیر یا ماست خورده و باز هم احساس خود را به دقت بررسی کنید. پس از این کار اگر احساسی متفاوت نسبت به روز اول داشتید، به احتمال زیاد آنزیمهای لازم برای هضم لاکتوز در بدن شما نبوده و میبایست کمتر از شیر استفاده کنید.
جدا از بحثهای فیزیولوژیکی، شیرهای مصرفی میبایست کاملاً پاستوریزه شده باشند، چرا که هم اکنون خرید و فروش شیرهای خام و فرآوری نشده به طور کلی منتفی بوده و میبایست محصولات سالم را به سبد غذایی افزود. در برخی از موارد ممکن است حرارت موجود در این مراحل کمی روی پروتئین شیر تاثیر منفی بگذارد، اما موضوع چندان مهمی نخواهد بود. اما به یاد داشته باشید که پروتئین موجود در شیر اگرچه از انواع «وی» میباشد، اما فرآیند تولید پروتئین وی به شکل مکمل با نوع موجود در شیر به طور کلی متفاوت است.
اگر به دنبال ساختن بدنی ورزیده و عضلانی هستید، هیچ کسی نمیتواند به شما مادهای را معرفی کند که با مصرف آن بیشک دچار خستگی و نفخ خواهد شد، پس ضمن بررسی تاثیرات این ماده روی بدن خود، میبایست به شکل صحیح آنرا مصرف کنید. شیرهای ارگانیک موجود در بازار نیز در برخی موارد حاوی cla و دیگر مواد مفید هستند، اما قیمت آنها بیشتر از انواع معمولی شیرها خواهد بود. شیر مادهای است مفید و سالم، اما میبایست بر اساس شرایط بدنی خود آنرا مصرف کنید.