بیماری کبد چرب یکی از شایع ترین بیماری های عصر حاضر است که چاقی مفرط یکی از مهمترین عوامل ایجاد کننده آن می باشد. پروسه درمان و پیشگیری از این بیماری تنها به فاکتور سبک زندگی و تغذیه بستگی دارد. مادامی که فرد نتواند برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب را اجرا کند، نمی تواند به سلامت کبد دست پیدا کند. در ادامه این مقاله از مجله ایرانیان غذاهای ممنوعه در بیماری کبد چرب و برنامه غذایی مناسب را بررسی خواهیم کرد.
بهترین برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب
برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب به کاهش علائم و عوارض این بیماری کمک می کند. این برنامه توسط پزشک و طوری تنظیم می شود که در درمان مشکلات دیگری از قبیل اختلالات کبدی، کنترل قند خون و جلوگیری از بروز سیروز، کاهش وزن و… کارآمد باشد. در برنامه رژیم غذایی سالم مبتلایان به کبد چرب عمدتا گروه های غذایی زیر گنجانده می شود:
- میوهها و سبزیجات
- قطع مصرف الکل
- گیاهان سرشار از فیبر مانند حبوبات و غلات کامل
- به حداقل رساندن و یا قطع کامل غذا ها و نوشیدنی های دارای قند و نمک و کربوهیدرات های تصفیه شده و چربی های اشباع
برای به حداقل رساندن عوارض کبدی و بازیابی سلامتی بدن باید برنامه هفتگی به صورت مرتب اجرا شود. با توجه به اینکه کبد چرب در گرید های مختلفی وجود دارند. در نتیجه پزشک بر اساس توده چربی اضافه، سن و جنسیت فرد بهترین برنامه را تنظیم می کند.
غذاهای مناسب در رژیم غذایی کبد چرب
در برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب باید نوع مواد غذایی دریافتی مدیریت و کنترل شوند تا فرد بتواند سلامت کبد را بهبود ببخشد. در این برنامه باید مواد غذایی انتخاب شوند که با آسیب های سلولی مبارزه کنند و استفاده از انسولین را برای بدن راحت تر کنند. نتیجه این فرایند کاهش التهاب در سطوح مختلف، تامین سلامت کبد و رسیدن به تناسب اندام است.
رژیم غذایی مفید برای کبد چرب حاوی چربی های سالم، کربوهیدرات های پیچیده و آنتی اکسیدان ها است. برای داشتن کبدی سالم تر باید مواد غذایی زیر را در برنامه هفتگی رژیم خود قرار دهید:
- غذاهای دریایی
- انواع حبوبات از قبیل عدس، نخود، ماش، لوبیا، لپه
- انواع ماهی مانند ماهی کاد، سالمون و ساردین
- سیر خام
- غلات کامل
- جوانه گندم
- آجیل
- روغن زیتون
- لیمو ترش
- سبزیجات
- انواع غذاهای غنی از ویتامینهای E و ویتامین D
- آووکادو
- چغندر
- انواع سبزیجات مانند نخود فرنگی، سیبزمینی شیرین، اسفناج و بروکلی یا خانواده کلم
- روغنهای گیاهی مایع با چربیهای تک غیر اشباع مانند روغن زیتون، کلزا، سویا و کانولا گردو
- دانههای آفتابگردان
- بادامها
- بلغور جو دو سر
- آرد جو
غذاهای ممنوع در برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب
مهم ترین نکته در برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب دوری کردن از مصرف چربی های اشباع شده است. این چربی یک منبع غذایی ناسالم هستند که زنگ خطری برای سلامتی تمام افراد می باشد. مصرف این چربی ها باعث رسوب چربی در کبد شده و رفته رفته سطح چربی افزایش پیدا می کند. در نهایت فرد به گریدهای بالاتر این بیماری مبتلا می شود. پس اگر دارای مشکلات کبدی هستید و یا چربی کبد شما ناشی از تغذیه است بایستی از مصرف مواد غذایی زیر اجتناب کنید.
- مواد غذایی پخته شده یا سرخ شده با روغن پالم نخل یا نارگیل
- مرغ به جز گوشت سفید بدون چربی
- پنیر پرچرب
- گوشت قرمز
- ماست به جز ماست کمچرب
- نوشابههای معمولی و شیرین
- مواد قندی همچون آبنبات
- مواد غذایی حاوی قندهای مصنوعی همچون شربت ذرت که دارای فروکتوز بالایی است.
لیست غذایی کبد چرب
تحقیقات نشان داده که تاثیر برنامه هفتگی رژیم غذایی برای کبد چرب چندین برابر مصرف دارو و روش های پزشکی است. شما هر چقدر دارو مصرف کنید و در مقابل تغذیه ناسالمی داشته باشید عملا هیچ کاری انجام نداده اید. به طور کلی هر کدام از مواد غذایی موجود در برنامه رژیم دارای عملکردهای خاصی هستند که عبارتند از:
سبزی
برای جلوگیری از تجمع چربی در بدن می توان سبزیجات برگ دار و اسفناج مصرف کرد. از آنجایی که اسفناج حاوی پلی فنول ها و نیترات است در نتیجه خطر ابتلا به کبد چرب کاهش می یابد. بهتر است این سبزیجات به صورت خام مصرف شوند تا خواص انتی اکسیدانی و پلی فنولیک آن ها حین پخت از بین نرود.
قهوه
برای کاهش آنزیم های غیرطبیعی کبدی می توان در طول روز یک فنجان قهوه مصرف کرد. افرادی که به طور مرتب در حد اعتدال قهوه مصرف می کنند درصد ابتلا به کبد چرب در آن ها پایین است. قهوه می تواند خطر پیشرفت فیبروز را در مبتلایان کبد چرب کاهش دهد. همچنین در این ماده مقادیر بالایی کافئین وجود دارد که می تواند سطح آنزیم های غیر طبیعی کبدی را کاهش داده و باعث پیشگیری از ابتلا به کبد چرب شود.
لوبیا و سویا
مصرف لوبیا و سویا در برنامه هفتگی رژیم غذایی خطر ابتلا به کبد چرب را کاهش می دهد. حبوبات دیگر همچون نخود و عدس باعث بهبود سلامت و عملکرد روده می شوند. چون سرشار از مواد مغذی متراکم و نشاسته های مقاوم هستند. مصرف حبوبات منجر به کاهش سطح گلوکز و تری گلیسیرید خون در افراد چاق شده و خطر ابتلا به کبد چرب را کاهش می دهد.
ماهی
گنجاندن ماهی چرب مانند سالمون، قزل آلا و ساردین در برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب و مصرف آن ها می تواند باعث کاهش التهاب و چربی کبد شود. چون ماهی سرشار از امگا 3 است و این ماده به کاهش چربی کبد کمک می کند. همچنین امگا 3 می تواند کلسترول خوب را افزایش و تری گلیسرید را کاهش دهد. پس مبتلایان به کبد چرب لازم است که حتما در برنامه هفتگی رژیم غذایی خود انواع ماهی های چرب را قرار دهند.
آجیل
برای کمک به کاهش التهاب و مقاومت به انسولین می توانید اجیل مصرف کنید. آجیل باعث کاهش استرس اکسیداتیو و کاهش خطر ابتلا به کبد چرب می شود. انواع آجیل بخصوص گردو می تواند باعث بهبود عملکرد کبد و کاهش علائم و عوارض کبد چرب شود.
بلغور جو دوسر
در برنامه هفتگی رژیم غذایی کبد چرب برای مبتلایان به این بیماری، باید غذاهای سرشار از غلات کامل و فیبر قرار داده شود. چون بلغور سطح تری گلیسرید را کاهش می دهد و در کاهش وزن و کاهش عوارض کبد چرب موثر است.
