چرا کمبود ویتامین ب ۱ در افراد چاق دیده می شود؟
در نگاه اول ممکن است عجیب به نظر برسد که کمبود تیامین با کاهش اشتها مرتبط باشد، اما در عین حال در بعضی افراد مبتلا به چاقی بیشتر دیده شود. اما این موضوع تناقضی ندارد؛ چون چاقی همیشه به معنی تغذیه کامل و دریافت کافی مواد مغذی نیست.
یکی از دلایل اصلی این است که دریافت کالری زیاد الزاماً به معنای دریافت ویتامین کافی نیست. بعضی افراد مقدار زیادی غذا مصرف میکنند، اما بخش زیادی از رژیم غذایی آنها از نوشیدنیهای شیرین، قند و چربی تشکیل شده است؛ غذاهایی که انرژی زیادی دارند اما از نظر ویتامینها و مواد معدنی، از جمله تیامین، فقیر هستند. در نتیجه ممکن است وزن افزایش پیدا کند اما بدن همچنان دچار کمبود ریزمغذیها باشد.
از طرف دیگر، هرچه مصرف کربوهیدرات بیشتر باشد، نیاز بدن به تیامین هم بیشتر میشود. چون تیامین در تبدیل کربوهیدرات به انرژی نقش مهمی دارد، رژیمهای پرقند و پرکربوهیدرات ممکن است نیاز بدن به این ویتامین را افزایش دهند.
نقش ویتامین ب ۱ در کاهش اثرات رژیم پرچرب و پرقند
در یک پژوهش،دانشمندان به موشهایی که با یک رژیم غذایی پرچرب و پرقند (بهویژه فروکتوز) دچار چاقی شده بودند، به مدت ۸ هفته دوز بالایی از ویتامین B1 دادند.
نتایج نشان داد که مصرف تیامین High-dose thiamine supplementation باعث کاهش نشانههای چاقی شد .عملکرد دیواره محافظ روده بهتر شد؛ یعنی روده کمتر اجازه عبور مواد مضر به خون را میداد.ترکیب باکتریهای روده تغییر کرد؛ تعداد بعضی باکتریهای مفید بیشتر و بعضی باکتریهای مرتبط با التهاب کمتر شد.مقدار اندوتوکسینها (موادی که بعضی باکتریها تولید میکنند و میتوانند باعث التهاب شوند) کاهش پیدا کرد.در مجموع، این پژوهش نشان میدهد که دوز بالای ویتامین B1 در موشها توانسته بخشی از آثار رژیم ناسالم را کاهش دهد؛ احتمالاً از طریق بهبود سلامت روده و ایجاد تعادل بهتر در باکتریهای روده.
این مطالعه روی موشها انجام شده است؛ بنابراین هنوز نمیتوان نتیجه گرفت که مصرف زیاد ویتامین B1 در انسان باعث لاغری میشود و برای تأیید آن به مطالعات انسانی بیشتری نیاز است.این ویتامین کالری ندارد؛ همچنین نقشی در تحریک مستقیم اشتها یا چربیسازی ندارد. در واقع، اگر فردی کمبود تیامین داشته باشد، مصرف آن به بازگشت عملکرد طبیعی متابولیسم کمک میکند و این ارتباطی با افزایش وزن غیرطبیعی ندارد.
چاقی، باکتریهای روده و نقش احتمالی ویتامین ب ۱
اگرچه چاقی بهطور سنتی بهعنوان بیماری ناشی از دریافت بیش از حد مواد غذایی در نظر گرفته میشود، شواهد نشان میدهند که میتواند در عین حال نوعی سوءتغذیه نیز باشد. بهطور مشخص، کمبود تیامین در ۱۵٫۵ تا ۲۹ درصد از افراد چاقی که برای جراحی چاقی مراجعه کرده بودند، مشاهده شده است. در این میان، پژوهشهای جدید نشان دادهاند که باکتریهای روده (میکروبیوتای روده) نیز میتوانند روی وزن و متابولیسم بدن اثر بگذارند. این باکتریها موادی تولید میکنند که در تنظیم انرژی، ذخیره چربی و سلامت متابولیک نقش دارند؛ به همین دلیل، بهبود تعادل باکتریهای روده بهعنوان یکی از مسیرهای جدید مقابله با چاقی مطرح شده است.
ویتامین ب ۱ چگونه میتواند به سلامت روده و کنترل وزن کمک کند؟
ویتامینهای گروه B برای بدن و همچنین برای باکتریهای مفید روده ضروری هستند. ویتامین B1 بهویژه در تبدیل غذا به انرژی نقش مهمی دارد و برای عملکرد طبیعی بدن و میکروبیوتای روده ضروری است. بعضی از باکتریهای روده حتی خودشان تیامین تولید میکنند.
مطالعات نشان دادهاند که مصرف کافی تیامین میتواند ترکیب باکتریهای روده را تغییر دهد و در شرایط خاص، دوزهای بالاتر آن ممکن است مستقیماً روی باکتریهای روده اثر بگذارد. همچنین پژوهشهای قبلی نشان دادهاند که افراد مبتلا به چاقی معمولاً سطح پایینتری از تیامین دارند و این ویتامین ممکن است در بهبود اختلالات متابولیک نقش داشته باشد.
مواد غذایی دارای ویتامین ب1 برای لاغری
ویتامین ب ۱ به تبدیل کربوهیدراتها به انرژی کمک میکند و با تقویت متابولیسم، روند لاغری طبیعی را تسهیل میکند. مصرف منظم غذاهای دارای این ویتامین باعث میشود بدن انرژی بیشتری تولید کند و کاهش وزن راحتتر شود. تیامین در گوشت گاو، جوانه گندم، غلات ، جگر، تخممرغ، ماهی، حبوبات و مغزها یافت میشود. این ویتامین در چربیها و روغنها، برنج سفید و قندهای ساده وجود ندارد و همچنین لبنیات یا برخی میوهها و سبزیجات منبع خوبی برای آن نیستند. در جدول زیر جدول منابع غذایی Food Sources for Vitamin B1 را آورده ایم تا بهتر بدانید از هر منابعی چه قدر مصرف کنید.
| مواد غذایی | مقدار مصرف | میزان ویتامین B1 (میلیگرم) |
|---|---|---|
| نخودفرنگی، اسفناج | ۲۵ تا ۱۰۰ گرم | ۰٫۱ |
| مغزها (آجیل) | ۲۵ تا ۱۰۰ گرم | ۰٫۱ |
| سویا | ۲۵ تا ۱۰۰ گرم | ۰٫۱ |
| گوشت خوک | ۱۰۰ گرم | ۰٫۲ تا ۱ |
| میوههای خشک | ۱۰۰ گرم | ۰٫۲ تا ۰٫۸ |
| جگر و کلیه | ۱۰۰ گرم | ۰٫۱۵ تا ۰٫۵ |
| نان سبوسدار | ۱۰۰ گرم | ۰٫۱۵ تا ۰٫۴۵ |
| ماهی | ۱۰۰ گرم | ۰٫۱ تا ۰٫۲ |
| تخممرغ | ۱۰۰ گرم | ۰٫۱ |
| سیبزمینی، برنج قهوهای | ۱۰۰ گرم | ۰٫۰۷ |
بهترین زمان مصرف قرص ویتامین ب ۱ برای لاغری
ویتامین B1 خودش داروی لاغری نیست و زمان مصرف و نحوه مصرف ویتامین ب 1 بهتنهایی باعث چربیسوزی نمیشود. نقش اصلی B1 کمک به سوختوساز کربوهیدراتها و تولید انرژی است.
بهطور کلی بهترین زمان مصرف آن صبح یا اوایل روز (همراه صبحانه یا ناهار برای جذب بهتر و کاهش احتمال ناراحتی معده) است. بهتر است شب مصرف نشود، چون بعضی افراد احساس افزایش انرژی یا هوشیاری میکنند.اگر مکمل B1 را همراه ویتامینهای گروه B مصرف میکنید، معمولاً مصرف صبح مناسبتر است.
