لازم به گفتن است که رابطه بین قرص کورتیزول و لاغری مانند مصرف قرص گاباپنتین نیست، مصرف این قرص در برخی افرادممکن است با نشانه هایی مانند احساس گیجی، خواب آلودگی یا کاهش تعادل همراه شود. به همین دلیل مصرف آن باید باتجویز پزشک انجام شود تا اثر درمانی مناسب ایجاد شده واحتمال بروز عوارض نیز تا حد امکان کاهش پیدا کند. در ادامه مطلب بیشتر با تمامی ویژگی ها و مشخصات قرص گاباپنتین آشنا می شویم.
قرص گاباپنتین چیست؟ (کپسول گاباپنتین چیست؟)
قرص گاباپنتین یکی از داروهای رایج در صنعت پزشکی استکه پزشکان آن را برای کنترل دردهایی با منشأ عصبی تجویزمی کنند. دردهای ستون فقرات از شایع ترین دلایل مراجعهمردم به مراکز درمانی به شمار می روند که طیف وسیعی ازگرفتگی های ساده عضلانی تا درگیری های شدید عصبسیاتیک را شامل می شوند.
مکانیزم عمل قرص گاباپنتین
همانطور که گفته شد قرص گاباپنتین به عنوان یک عاملضدتشنج و مهارکننده دردهای عصبی شناخته می شود. ایندارو گرچه در آغاز راه برای مهار صرع روانه بازار شد اماپژوهش ها نشان دادند که توانایی کنترل تحریکات بیش از حدسلول های عصبی در نخاع و مغز را دارد. به همین جهت نقشیکلیدی در بهبود دردهای عصبی به ویژه در ناحیه ستون فقراتایفا می کند. برخلاف باور رایج این دارو عملکردی شبیه بهمسکن های عادی ندارد. بلکه با مداخله در مسیرهای عصبینحوه انتقال پیام های درد را تغییر می دهد.
سازوکار دقیق این دارو در بدن هنوز به طور کامل آشکار نشدهاست ولی شواهد نشان می دهند که مانع ترشح مواد شیمیاییتحریک کننده مانند گلوتامات می شود. این فرایند در نهایت بهکاهش تحریک پذیری سلول های سیستم عصبی و تسکین دردمی انجامد. در واقع گاباپنتین مانند یک فیلتر عمل کرده و مانعهدایت پیام های درد شدید به سمت مغز می شود.
همچنین قرص گاباپنتین در مواجهه با آسیب های ستون فقراتنظیر فشار دیسک روی عصب سیاتیک، التهاب ریشه هایعصبی یا دردهای پس از جراحی می تواند با آرام کردناعصاب ملتهب، حس سوزش، گزگز و دردهای تیرکشنده درپاها را تا حد زیادی آرام کند.
این دارو به شکل کپسول یا قرص مصرف می شود و روندبهبودی حاصل از آن تدریجی می باشد. خوشبختانه این ترکیببرخلاف مسکن های مخدر وابستگی شدیدی در بدن ایجاد نمیکند. لذا اکثر بیماران به خوبی آن را تحمل می کنند. با این حالتنظیم دقیق دوز روزانه و بررسی عوارض جانبی آن همواره بایدتحت نظارت مستقیم پزشک انجام پذیرد.
نحوه مصرف گاباپنتین چگونه است؟
- قرص گاباپنتین را باید دقیقاً مطابق با دستورالعمل پزشک ودفترچه راهنمای داخل بسته بندی مصرف کنید.
- برای دریافت مشاوره های تخصصی و اطمینان از روش صحیح استفاده از دارو می توانید به داروخانه های معتبرمراجعه نمایید.
- این دارو را می توان هم با معده پر و هم در حالت ناشتامصرف نمود.
- به منظور پیشگیری از بروز واکنش های ناخواسته، پزشک احتمالاً روند درمان را با مقادیر بسیار کم آغاز کرده وسپس به تدریج میزان مصرف را افزایش می دهد.
- به هیچ وجه نباید بدون اجازه پزشک دوز دریافتی خود رابالا ببرید.
- همچنین برای رسیدن به بهترین نتیجه لازم است دارو را درساعت های مشخص و منظم میل کنید.
- اگر این دارو برای کنترل تشنج تجویز شده و روزانه سه مرتبه مصرف می کنید دقت نمایید که فاصله بین هر دوزنباید از ۱۲ ساعت بیشتر شود زیرا این اتفاق ممکن است باعث تشدید حملات تشنجی گردد.
قطع داروی گاباپنتین چگونه انجام می شود؟
هرگز به صورت خودسرانه روند مصرف قرص گاباپنتین رامتوقف نکنید. برای پایان دادن به دوره درمان معمولاً پزشکمقدار دوز مصرفی را به آرامی و در بازه های زمانی مشخص کاهش می دهد. اگر مصرف این دارو را ناگهانی رها کنیدممکن است با مشکلاتی نظیر اضطراب اختلال در خواب حالت تهوع یا تعریق مفرط و همچنین بازگشت درد مواجه شوید.
چه بیماری هایی با گاباپنتین درمان میشوند؟
همانطور که گفته شد قرص گاباپنتین برای کنترل تشنج هایجزئی ناشی از صرع و همچنین کاهش دردهای عصبی پس ازبیماری زونا کاربرد دارد. علاوه بر این درمان دردهای متوسط تاشدید مربوط به سندرم پای بی قرار نیز از دیگر موارد مصرفآن است. از این ترکیب دارویی ممکن است برای کنترل دردهایعصبی ناشی از بیماری ام اس نوروپاتی دیابتی و یا اختلالات اضطرابی نیز استفاده شود.
نحوه اثرگذاری قرص گاباپنتین بر دردهای عصبی ستون فقرات
دردهای مربوط به ناحیه ستون فقرات به ویژه در مواردی نظیرفشار دیسک بر روی اعصاب یا تنگی کانال نخاعی معمولاً ازنوع نوروپاتیک هستند. در این حالت منشأ اصلی درد نه درعضلات یا استخوان ها بلکه در خود سیستم عصبی قرار دارد. وقتی عصب آسیب می بیند سیگنال های الکتریکی نامنظم ومداومی به سمت مغز روانه می شود و مغز این پیام ها را به صورت سوزش یا تیرکشیدن تفسیر می کند. گاباپنتین دقیقاً درهمین مرحله وارد عمل شده و فعالیت غیرطبیعی سلول های عصبی را مهار می کند.
این دارو با اتصال به گیرنده های مخصوص مانع از ورود بیشاز حد یون کلسیم به سلول های عصبی می شود. این فرآیند درنهایت باعث می شود مواد شیمیایی محرک مانند گلوتامات ونورآدرنالین کمتر ترشح شوند. در نتیجه انتقال پیام های درد درمسیر نخاع و مغز کاهش یافته و بیمار احساس آرامش میکند.
همچنین در بیماران مبتلا به دیسک کمر یا سیاتیک، این داروحس گزگز و بی حسی را به طرز چشمگیری کم کرده و بهسیستم عصبی کمک می کند تا پس از جراحی های ستون فقرات دوباره به حالت تعادل بازگردد. به زبان ساده گاباپنتین بهجای خاموش کردن موقت درد، مغز را از ارسال پیام های اشتباه و مداوم باز می دارد.
عوارض جانبی قرص گاباپنتین
قرص گاباپنتین در مجموع داروی ایمن و قابل قبولی است امامانند هر ترکیب دارویی دیگری ممکن است واکنش های جانبیبه همراه داشته باشد. اما باید توجه داشت که بیشتر این عوارض سبک و گذرا هستند و با گذشت زمان یا تنظیم دوزتوسط پزشک از بین می روند. از جمله شایع ترین واکنش ها میتوان به مواردی از قبیل:
- خواب آلودگی
- سرگیجه
- تاری دید
- عدم تعادل اشاره کرد که معمولاً در روزهای اول مصرف دیده می شوند.
همچنین برخی افراد ممکن است با علائمی نظیر:
- خستگی
- ورم اندام ها
- خشکی دهان
- کاهش تمرکز دست و پنجه نرم کنند.
- در افراد سالمند احتمال عدم تعادل هم بیشتر است. بنابراینهنگام راه رفتن یا رانندگی باید بسیار مراقب بود
- توجه داشته باشید که مصرف همزمان این دارو با الکل یاداروهای خواب آور می تواند اثرات سرکوب کننده سیستمعصبی را شدت بخشیده و خطر گیجی شدید را بالا ببرد.
- در موارد نادر ممکن است مشکلات گوارشی نظیر تهوع یایبوست بروز کند.
- همچنین در افرادی که دچار نارسایی کلیوی هستند تجمعدارو در بدن می تواند عوارض را تشدید کند. پس تنظیم دوز بر اساس وضعیت کلیه بسیار حیاتی می باشد.
- در نهایت به یاد داشته باشید که توقف ناگهانی مصرف میتواند باعث بازگشت سریع درد یا حتی تشنج شود لذاکاهش دوز باید حتماً به صورت مرحله ای و با نظارت پزشک انجام گیرد.
