بوتاکس نام تجاری داروی سم بوتولینوم نوع A است؛ سم بوتولینوم ماده ای است که توسط باکتری کلستریدیوم بوتولینوم تولید می شود. این سم در دوزهای کم، عصب های حرکتی و ترشحی را موقتاً مسدود می کند و باعث شل شدن عضلات می شود. همین ویژگی سبب شده است که بوتاکس در پزشکی و زیبایی استفاده گسترده ای پیدا کند؛ از رفع خطوط پیشانی و خط اخم گرفته تا درمان تعریق زیاد، اسپاسم های عضلانی، پلک پریشی (blepharospasm)، استرابیسم و میگرن مزمن اثر بوتاکس بین سه تا دوازده ماه باقی می ماند و پس از آن برای حفظ نتیجه باید تزریق تکرار شود
از آن جا که چندین شرکت جهانی و داخلی محصولات حاوی سم بوتولینوم تولید می کنند، انتخاب بهترین برند برای تزریق اهمیت زیادی دارد. در این مقاله ۴۰۰۰ کلمه ای، به معرفی و مقایسه جامع برندهای معتبر بوتاکس در جهان و ایران می پردازیم، نکات مثبت و محدودیت های هر یک را مرور می کنیم و در پایان ویژگی های کلینیک مناسب برای تزریق ایمن را بیان خواهیم کرد. همچنین به مخاطرات تزریق در مراکز غیرمعتبر و استفاده از محصولات تقلبی اشاره می کنیم
اهمیت انتخاب کلینیک معتبر و برند اصیل
تزریق بوتاکس اگر توسط افراد بی تجربه یا با داروی تقلبی انجام شود، می تواند عوارض جدی مثل افتادگی پلک، عدم تقارن صورت، یا حتی مشکلات عصبی و پوستی ایجاد کند گزارش های مرکز کنترل و پیشگیری بیماری های آمریکا (CDC) نشان می دهد که در سال ۲۰۲۴ مواردی از مسمومیت ناشی از تزریق محصولات تقلبی یا تزریق توسط افراد بدون مجوز گزارش شده است. این افراد بیشتر از بازار های غیررسمی و اینترنتی محصول خریداری کرده بودند و برخی دچار ضعف عضلانی و مشکل در بلع شدند CDC تأکید می کند که فقط باید به پزشکان دارای مجوز مراجعه کرد و اطمینان حاصل نمود که محصول از منابع مورد تأیید سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) تهیه شده است
وب سایت کلینیک زیبایی ایرانیان نیز به اهمیت این موضوع اشاره کرده و می نویسد: «کلینیک زیبایی ایرانیان به دلیل استفاده از برندهای معتبر بوتاکس، حضور پزشکان باتجربه و رعایت کامل اصول بهداشتی، به عنوان یکی از معتبرترین مراکز تزریق بوتاکس در تهران شناخته می شود» انتخاب چنین مراکزی سبب می شود درمان تحت نظر پزشک متخصص، با داروی اصلی و در محیط استریل انجام شود و خطر عوارض به حداقل برسد

برای مشاوره رایگان دریافت خدمات
اطلاعات خود را وارد کنید
"(ضروری)" indicates required fields
آشنایی با بوتولینوم توکسین و مکانیسم اثر
سم بوتولینوم نوع A با جلوگیری از آزادسازی استیل کولین در محل اتصال عصب و عضله، موجب توقف موقت انقباض عضله می شود. تزریق مقدار کمی از این سم به عضلات خاص باعث می شود چین و چروک های پویا که در اثر حرکات صورت ایجاد می شوند، کاهش یابد. این مکانیسم برای درمان های پزشکی نیز به کار می رود؛ برای مثال کاهش تعریق شدید زیر بغل، درمان اسپاسم گردن (دیستونی گردنی)، و درمان میگرن مزمن
بوتولینوم توکسین نوع A در برندهای مختلف با نام های تجاری مختلف در دسترس است. هر برند از نظر میزان خلوص، حضور یا عدم حضور پروتئین های همراه، نیاز به نگهداری در یخچال، دوز واحد و زمان شروع و ماندگاری اثر تفاوت دارد. این تفاوت ها می تواند بر میزان اثر، خطر ایجاد آنتی بادی و عوارض جانبی تأثیر بگذارد
برندهای مطرح جهانی
بوتاکس (Botox® – onabotulinumtoxinA)
شرکت سازنده: آلرگان (Allergan)
بوتاکس اولین و شناخته شده ترین نام تجاری سم بوتولینوم نوع A است و در سال ۲۰۰۲ برای مصارف زیبایی توسط FDA تأیید شد. این محصول علاوه بر کاربردهای زیبایی (رفع خطوط اخم، چروک پیشانی و اطراف چشم)، برای درمان بیماری های مختلفی مانند بلفارواسپاسم، میگرن مزمن، تعریق شدید و اسپاسم های گردن نیز تأییدیه دارد.

ویژگی ها و مزایا:
روش غیرجراحی با دوره نقاهت کوتاه؛ تزریق در ۱۵ تا ۳۰ دقیقه انجام می شود
آغاز اثر در ۳ تا ۴ روز و دوام ۳ تا ۴ ماه
مناسب برای اکثر نواحی صورت از جمله پیشانی، اخم و چروک پنجه کلاغی
عوارض معمول: قرمزی، تورم یا کبودی خفیف در محل تزریق که طی چند روز برطرف می شود
عوارض نادر: افتادگی موقت ابرو یا پلک که بیشتر به مهارت پزشک مربوط است.
دیسپورت (Dysport® – abobotulinumtoxinA)
شرکت سازنده: ایپسِن (Ipsen) – برند «Azzalure» نسخه اروپایی آن است.

تفاوت ها با بوتاکس:
دیسپورت از نظر مولکولی کوچکتر است و سریع تر در بافت پخش می شود؛ بنابراین اثرگذاری آن زودتر شروع می شود (معمولاً ۲ تا ۳ روز) و برای نواحی وسیع مانند پیشانی مناسب است
دوز مورد نیاز دیسپورت برای یک ناحیه مشخص نسبت به بوتاکس بیشتر است، زیرا واحدهای آن قابل قیاس مستقیم نیست
استفاده از دیسپورت برای خطوط اخم تأییدیه FDA دارد و در برخی موارد برای لبخند لثه ای، چروک چانه و بالا بردن نوک بینی نیز به کار می رود
عوارض: مشابه بوتاکس است (قرمزی، تورم، کبودی)؛ افتادگی موقت پلک یا ابرو در موارد نادر دیده می شود
زئومین (Xeomin® – incobotulinumtoxinA)

شرکت سازنده: مرز (Merz)
زئومین یک فرم بسیار خالص از سم بوتولینوم نوع A است که هیچ پروتئین همراه یا تثبیت کننده ای ندارد. همین موضوع احتمال ایجاد پاسخ ایمنی و تولید آنتی بادی را کاهش می دهد و بنابراین برای بیمارانی که نسبت به بوتاکس یا دیسپورت حساسیت یا مقاومت نشان می دهند مناسب است
ویژگی ها:
امکان نگهداری در دمای اتاق قبل از باز شدن؛ بنابراین حمل ونقل آسان تر
کاربرد برای خطوط اخم، پنجه کلاغی و گردن، و همچنین درمان بلفارواسپاسم و دیستونی گردنی
عوارض رایج شامل قرمزی و تورم خفیف؛ واکنش های آلرژیک شدید بسیار نادر است
جُووُو (Jeuveau® – prabotulinumtoxinA)
شرکت سازنده: Evolus (محصول در کره جنوبی تولید می شود)
جُووُو یا «نیو توکس» اولین برند جدیدی بود که پس از یک دهه توسط FDA برای مصارف زیبایی تأیید شد. این محصول مخصوص زیبایی طراحی شده و در حال حاضر فقط برای خطوط اخم متوسط تا شدید تأییدیه دارد. مطالعات نشان می دهند ممکن است اثر جُووُو در برخی افراد تا ۵ ماه دوام داشته باشد، در حالی که بوتاکس معمولاً ۳ تا ۴ ماه ماندگاری دارد

ویژگی ها:
شروع اثر سریع (۱ تا ۲ روز) و ماندگاری بالقوه طولانی تر
تکنولوژی تولید «Hi-Pure» که به خلوص بالای محصول کمک می کند
عوارض و روند تزریق مشابه بوتاکس؛ عوارض متداول شامل سردرد موقت و واکنش های موضعی است
از نظر دامنه کاربرد، بوتاکس مصارف پزشکی بیشتری دارد؛ اما جُووُو صرفاً برای اخم تأیید شده است.
داکسی (DAXI® – daxibotulinumtoxinA-lanm؛ Daxxify)

شرکت سازنده: Revance Therapeutics
داکسی (Daxxify) جدیدترین نورومدولاتور تأییدشده است که با اتصال سم به یک پپتید تثبیت کننده، دوام اثر را به طور قابل توجهی افزایش می دهد. این محصول اثرات ضدچروک را حداقل ۶ ماه حفظ می کند، در حالی که بوتاکس، دیسپورت و زئومین ۳ تا ۴ ماه ماندگاری دارند
ویژگی ها:
تزریق کمتر در سال (دو مرتبه) به دلیل ماندگاری بالای اثر
مناسب برای بیماران جوان و پرمشغله که نمی خواهند مرتب مراجعه کنند
عوارض معمول شامل قرمزی و تورم گذرا؛ ایمنی کلی مشابه دیگر نورومدولاتورهاi.
به دلیل جدید بودن، قیمت آن نسبت به محصولات دیگر بیشتر است و نیاز به تجربه پزشک دارد
لِتیبو (Letybo® – letibotulinumtoxinA-wlbg)
شرکت سازنده: Hugel، کره جنوبی
لِتیبو یک نورومدولاتور با خلوص بالا و بار پروتئینی کم است که به تازگی برای درمان خطوط اخم (گلابلا) در بزرگسالان تأیید شده است. این محصول حاوی سم بوتولینوم نوع A در وزن مولکولی ۹۰۰ کیلو دالتون بوده و مشابه بوتاکس و جُووُو عمل می کند

مزایا:
شروع اثر سریع (۲ تا ۳ روز) و ماندگاری ۳ تا ۴ ماه
الگوی انتشار دقیق؛ برای اصلاح خطوط گلابلا انتخابی عالی است
خلوص بالا و بار پروتئینی کم باعث کاهش احتمال ایجاد آنتی بادی می شود
تأثیر طبیعی و رضایت بالای بیماران در مطالعات اولیه گزارش شده است
عوارض: شبیه سایر نورومدولاتورها: قرمزی، تورم، سردرد، افتادگی خفیف پلک؛ عوارض جدی (ضعف زیاد، دیسفاژی) نادر است
درماتاکس (Dermatox® – DTX‑۰۲۱)
شرکت سازنده: Aquavit Pharma

درماتاکس محصولی جدید است که ادعا می شود اثر طبیعی و طولانی تری نسبت به بوتاکس دارد، اما هنوز به طور کامل از سوی FDA تأیید نشده و در مراحل کارآزمایی بالینی است. اطلاعات کافی درباره ترکیب و عملکرد آن در دسترس نیست و بیشتر مطالعات به مرحله دوم کارآزمایی منتظر هستند. با این حال، برخی ویژگی های آن عبارت اند از:
انتشار نرم و یکنواخت که ظاهر طبیعی تری ایجاد می کند
عوارض خفیف مشابه سایر نورومدولاتورها (قرمزی، تورم، کبودی)
هنوز قیمت و دوز دقیق آن مشخص نیست.
برندهای آسیایی و کره ای (بوتولاکس، نابوتا، مدیتوکس/نورونوکس، رلاتوکس)
گزارش های علمی درباره برندهای آسیایی نشان می دهند که این محصولات ممکن است نسبت به زئومین یا بوتاکس خلوص کمتری داشته باشند و محتوای پروتئین غیرفعال در آن ها بالاتر باشد. در مطالعه ای که ترکیبات بوتولاکس، نابوتا، مدیتوکس/نورونوکس و رلاتوکس با زئومین مقایسه شد، نتایج زیر به دست آمد:
بوتولاکس (ساخت شرکت Hugel کره) در هر ویال ۸۴۴ پیکوگرم سم داشت و ۱۰۳٪ از آن پروتئین غیرفعال بود؛ قدرت هر پیکوگرم برابر ۰٫۱۱۸ واحد بود.
نابوتا (Daewoong) حاوی ۷۵۴ پیکوگرم سم بود که ۸۱٪ آن غیرفعال محسوب می شد و قدرت هر پیکوگرم ۰٫۱۳۳ واحد بود
مدیتوکس/نورونوکس و رلاتوکس به ترتیب ۵۷۵ و ۵۷۸ پیکوگرم سم داشتند؛ درصد پروتئین غیرفعال در آن ها ۳۸ و ۳۳ درصد بود و قدرت هر پیکوگرم ۰٫۱۷۴ و ۰٫۱۷۳ واحد بود
زئومین با ۴۱۶ پیکوگرم سم خالص و نداشتن پروتئین همراه، بالاترین قدرت (۰٫۲۴ واحد) و خلوص را داشت
این نتایج نشان می دهد که گرچه برخی از این محصولات مقدار سم بیشتری دارند، اما درصد قابل توجهی از آن غیرفعال است و ممکن است خطر ایجاد آنتی بادی را افزایش دهد. بنابراین انتخاب این محصولات باید با احتیاط و زیر نظر پزشک انجام شود. لازم به ذکر است که برخی از این برندها در کشورهای دیگر با نام های مختلف (مانند نورونوکس – کره جنوبی) عرضه می شوند و ممکن است هنوز تأییدیه FDA برای مصارف زیبایی نداشته باشند.
برندهای ایرانی
دیستون (Diston/Dyston)
دیستون یکی از برندهای ایرانی بوتولینوم توکسین نوع A است که توسط شرکت ایمن واکسن تولید می شود. این محصول شامل سم بوتولینوم نوع A با پروتئین های همراه (هم اگلوتینین)، آلبومین انسانی و لاکتوز است به دلیل وجود لاکتوز، برای افراد دارای عدم تحمل لاکتوز مناسب نیست. همچنین این محصول باید در یخچال نگهداری و از نور مستقیم محافظت شود. اطلاعات زیادی درباره کیفیت و خلوص دیستون در دسترس عمومی وجود ندارد، ولی طبق گزارش های غیررسمی، شروع اثر آن کندتر از دیسپورت است و دوز آن متفاوت است.
نکته مهم این است که در یک گزارش موردی از مسمومیت ناشی از تزریق، تمام بیماران از محصولات Masport500 و Dyston500 (محصولات ایرانی) استفاده کرده بودند؛ سازمان غذا و داروی ایران اعلام کرد که این محصولات اصل هیچ گاه سبب بوتولیسم نشده اند و احتمالاً محصولات تقلبی وارد چرخه شده بود. بنابراین، تهیه محصول از منابع معتبر و تأیید اصالت آن اهمیت زیادی دارد.
مصپورت (Masport)
شرکت سازنده: ماسون دارو
مصپورت یا Masport® یک توکسین ایرانی تایپ A است که به صورت پودر لیوفیلیزه با دوز ۵۰۰ واحد ارائه می شود. این محصول طبق استانداردهای cGMP تولید شده و توسط وزارت بهداشت ایران تأیید شده است. موارد استفاده آن شامل برطرف کردن چین وچروک های صورت، خطوط گلابلا، پنجه کلاغی، بلفارواسپاسم، اسپاسم نیمه صورت، دیستونی گردنی، اسپاسم تارهای صوتی، اسپاستیسیته کودکان مبتلا به فلج مغزی، تعریق شدید زیر بغل و درمان میگرن مزمن است
مزایا و ویژگی ها:
خلوص بالا و ایمنی؛ نتایج سریع و ماندگار.
رضایت بیمار و تایید رسمی وزارت بهداشت.
به واسطه تولید داخل، قیمت مناسب تری نسبت به برندهای خارجی دارد.
برندهای دیگر (ناتوان – Kadoxin، بوتاک، نورونوکس ایرانی)
در بازار ایران نام های دیگری مانند ناتوان (نسخه ایرانی Nabota) و بوتاک (Botox ایرانی) شنیده می شود که اطلاعات رسمی کمی درباره ترکیب و استانداردهای تولید آن ها وجود دارد. مهم ترین نکته در انتخاب هر برند ایرانی، بررسی مجوز وزارت بهداشت و خرید از منابع معتبر است. با توجه به گزارش CDC در مورد محصولات تقلبی، تهیه دارو از منابع غیررسمی خطر جدی دارد
معیارهای انتخاب بهترین برند
با توجه به تنوع برندها، معیارهای زیر می تواند به شما در انتخاب بهترین گزینه کمک کند:
تأییدیه FDA و وزارت بهداشت: برندهای دارای مجوز رسمی عموماً آزمایش های کنترل کیفیت و کارآزمایی های بالینی را گذرانده اند. بوتاکس، دیسپورت، زئومین، جُووُو، داکسی و لِتیبو همگی تأییدیه FDA دارند، در حالی که برخی برندهای آسیایی فقط در کشورهای سازنده تأیید شده اند
خلوص و حضور پروتئین های همراه: هر چه میزان پروتئین های غیرفعال کمتر باشد، خطر ایجاد آنتی بادی و مقاومت کمتر است. زئومین به دلیل نداشتن پروتئین های همراه خلوص بالاتری دارد. مطالعه آسیایی نیز نشان داده است که بوتولاکس و نابوتا پروتئین غیرفعال بیشتری دارند
شروع و مدت اثر: دیسپورت سریع ترین شروع اثر را دارد (۲-۳ روز) اما دوز بالاتری نیاز دارد بوتاکس و زئومین ۳-۴ روز؛ جُووُو ۲-۳ روز با ماندگاری احتمالی ۴-۵ ماه؛ داکسی حداقل ۶ ماه ماندگاری دارد.
پاسخ ایمنی و تشکیل آنتی بادی: بیماران با تزریق مکرر ممکن است نسبت به بعضی برندها مقاوم شوند. در صورت بروز چنین حالتی می توان از محصولات خالص تر مانند زئومین یا لتیبو استفاده کرد.
قیمت و دسترسی: برندهای خارجی به دلیل واردات هزینه بیشتری دارند. برندهای ایرانی مقرون به صرفه تر هستند ولی باید از اصالت و کیفیت آن ها اطمینان حاصل کرد.
تجربه پزشک و کلینیک: انتخاب برند مناسب باید بر اساس تشخیص پزشک باشد. کلینیک ایرانیان در مقاله ی خود ذکر کرده که پزشکان باتجربه این مرکز تزریق های ظریف و دقیق انجام می دهند و از برندهای معتبر استفاده می کنند
انتخاب کلینیک مناسب برای تزریق
فرایند تزریق بوتاکس نه تنها به انتخاب برند، بلکه به مهارت پزشک و شرایط کلینیک نیز وابسته است. بر اساس مقاله ی وب سایت کلینیک ایرانیان، معیارهای یک کلینیک معتبر شامل موارد زیر است:
تجربه و مهارت پزشکان: حضور متخصصان پوست و زیبایی با سال ها تجربه
تجهیزات مدرن و استاندارد برای افزایش ایمنی
مجوز رسمی وزارت بهداشت و شماره نظام پزشکی
رضایت بیماران و مشاهده نمونه کارهای قبل و بعد
کلینیک ایرانیان همچنین تاکید می کند که پزشکان این مرکز نتایج طبیعی و بدون تغییر مصنوعی ارائه می دهند و مشاوره تخصصی پیش از تزریق انجام می دهند. این کلینیک برای داشتن تیم حرفه ای، تجهیزات مدرن و استفاده از بوتاکس های اصل شهرت دارد. بنابراین اگر به دنبال نتیجه ای طبیعی، ایمن و حرفه ای هستید، انتخاب کلینیک های معتبر با پزشکان دارای تجربه و محصولات اصل بسیار مهم است
جمع بندی و توصیه ها
بوتاکس، دیسپورت و زئومین سه برند مشهور و قدیمی هستند که کاربرد گسترده ای در زیبایی و درمان دارند. بوتاکس نقطه مرجع است؛ دیسپورت آغاز اثر سریع تری دارد و برای نواحی بزرگ مناسب است؛ زئومین به دلیل خلوص بالا گزینه مناسبی برای افراد حساس یا مقاوم است.
داکسی (Daxxify) ماندگاری طولانی تری (حداقل ۶ ماه) نسبت به دیگر برندها دارد و گزینه ای مناسب برای افرادی است که نمی خواهند مرتب تزریق کنند.
جُووُو محصول جدیدی است که از نظر نتایج با بوتاکس مشابه است ولی ممکن است کمی طولانی تر دوام داشته باشد و دامنه کاربرد محدودتری دارد
لِتیبو با خلوص بالا، شروع سریع و انتشار دقیق، گزینه ای جدید و امیدوارکننده است، اما اطلاعات کلینیکی آن هنوز محدود است.
برندهای آسیایی مانند بوتولاکس، نابوتا، مدیتوکس و رلاتوکس ممکن است پروتئین غیرفعال بیشتری داشته باشند و باید با احتیاط انتخاب شوند.
از برندهای ایرانی، مصپورت با تأیید وزارت بهداشت و کیفیت مناسب گزینه ای قابل اعتماد است؛ در انتخاب دیستون باید احتیاط کرد و حتماً از اصالت محصول اطمینان یافت.
همیشه به کلینیک های دارای مجوز و پزشکان متخصص مراجعه کنید و از اصل بودن محصول اطمینان حاصل نمایید خرید دارو از منابع غیررسمی یا تزریق توسط افراد غیرمتخصص می تواند خطر بوتولیسم یا عوارض جدی دیگری داشته باشد.
سخن پایانی
انتخاب بهترین برند بوتاکس به عوامل متعددی بستگی دارد؛ از جمله سن، ناحیه مورد نظر، سابقه پزشکی، بودجه و تجربه پزشک. پیش از هر اقدامی با پزشک متخصص مشورت کنید و درباره اهداف و نگرانی های خود صحبت کنید. همچنین به یاد داشته باشید که نتایج طبیعی و موفق در گرو انتخاب کلینیک معتبر، برند اصیل و پزشک حاذق است. با افزایش آگاهی و مطالعه، می توانید تصمیم آگاهانه تری بگیرید و از مزایای این درمان ایمن بهره مند شوید.



























